دوران امامت : پس از شهادت مظلومانهء امام صادق ( ع ) توسط منصور عباسى ، حضرت كاظم ( ع ) به امامت رسيد و در مدّت 35 سال كه عهده‌دار منصب امامت بود ، تعدادى از فرمانروايان جائر حكومت عباسى را درك نمود ، ( منصور ، مهدى ، هادى ، هارون الرشيد ) حكومت بنى عباس در آن زمان در اوج اقتدار و عظمت بود تا آنجا كه دوران هارون الرشيد را عصر طلايى نام نهاده بودند ، درست در همان زمان جنبش مذهبى و مكتبى نيز تا حدودى گسترش يافته بود و بسيارى از مردم و حتّى دولتمردان عباسى به مذهب شيعه گرويده بودند و اين امر موجب مىشد تا امام كاظم ( ع ) بتواند انقلابى گسترده و فراگير را سازمان دهى نمايد ، امّا دست تقدير از ظهور اين انقلاب جلوگيرى نمود و آن را به تأخير انداخت . احاديثى وجود دارد كه بر طبق آنها معلوم مىشود ، مقدّر اين بود كه امام هفتم ( ع ) دست به قيام گسترده بزند ، از ابو حمزهء ثمالى نقل شده كه از امام باقر ( ع ) در بارهء اين مسأله پرسش نموده و امام ( ع ) مىفرمايد : خداوند تعالى امر قيام قائم را در سال هفتاد مقدّر كرده بود ليكن به جهت به شهادت رسيدن امام حسين ( ع ) ، خداوند بر اهل زمين خشم گرفت و قيام را 140 سال به تعويق انداخت و ما اين سخن را به شما گفتيم ، ولى شما آن را فاش كرديد ، خداوند هم قيام را به تأخير انداخت و بعد از اين وقتى معين را براى قيام در نزد ما قرار نداد و خداوند آنچه را بخواهد محو نموده و آنچه را بخواهد ثابت و محقّق مىسازد و امّ الكتاب در نزد اوست . ابو حمزه مىگويد : اين مطلب را به امام صادق ( ع ) هم عرضه داشتم و آن حضرت نيز آن را تأييد فرمود ، در همين رابطه حديثى نيز توسّط داود الرقى از امام رضا ( ع ) نقل شده ، به هر جهت مردم آن عصر در اين باره سخنانى را ردّ و بدل نمودند و سرانجام اين خبر به سمع دستگاه حاكمه رسيد و در جامعه شايع شد ، بدنبال شيوع اين خبر ، بسيارى از شيعيان دستگير شده و به شهادت رسيدند و امام كاظم ( ع ) نيز به زندان افتاد و پس از مدّتى مظلومانه به شهادت رسيد ، و دولت حاكمه از اين شهادت به عنوان اعلاميّه‌اى تبليغاتى بر ضدّ جنبش مكتبى شيعيان بهره بردارى كرد ، چون شيعيان معتقد بودند كه امام كاظم قيام كرده و جهان را پر از عدل و داد مىكند و اكنون مرگ امام كاظم و عدم قيام او تناقضى آشكار را در اعتقادات شيعه پديدار مىكرد ، لذا مأموران